VIỆC ĐỌC VÀ BÌNH THƠ ĐƯỜNG - Thái Thúc Tiêu Tao

VIỆC ĐỌC VÀ BÌNH THƠ ĐƯỜNG

Thái Túc Tiêu Tao

Để làm được một bài thơ Đường theo tôi là không khó và để có bài thơ hay không phải là không làm được. Miễn sao có một chút thiên bẩm và dày công rèn giũa trong đó rèn giũa là quan trọng. Điều này cần nhẫn nại cầu tiến.


Trình độ học vấn thấp vẫn có thể làm thơ hay nếu ta biết sử dụng vốn ngôn ngữ của mình đừng cố “học đòi” bắt chước người khác. Cũng như ca tân nhạc nếu bạn là dân Nam bộ đừng cố bắt chước giọng các vùng miền khác (thực tế có những ca sĩ hát dân ca Nam bộ rất hay và đã thành danh) - đừng bắt chước như nghệ sĩ cải lương – dù cố bắt chước cỡ nào thì ca tân nhạc giọng Bắc nghe cũng…lãng òm sượng ngắt!
Cái hạn chế của người làm thơ là nóng vội một bài thơ làm ra bao giờ cũng thấy là “xuất sắc”; liền gởi đi có khi vừa gởi xong thì cũng vừa phát hiện ra nó chưa hoàn chỉnh chỗ này chỗ nọ. Hãy bình tĩnh đọc đi đọc lại xem nó ổn chưa chữ này nằm chỗ đó có thích hợp chưa có thể thay bằng chữ khác hay hơn không? Con chữ không biết nói nên không thể phản ứng do đó tác giả dễ bị sai sót (trừ những người lúc nào cũng tự cho là mình giỏi mình hay!). Có thể bài thơ nhìn chung là hay nhưng do những chữ “không hợp lý” đó làm cho hỏng.
Thơ Đường đòi hỏi sự nghiêm ngặt phải tôn trọng chữ nghĩa và tôn trọng người đọc và phải có trách nhiệm với nó. Một lời nói có thể gió bay nhưng câu chữ viết ra thì khó mà lấy lại. Ta lấy thơ Đường của thiên hạ làm của mình vì thú chơi tao nhã này nó phù hợp với tâm hồn người Việt và thế giới đã công nhận là di sản của nhân loại. Đã vậy thì phải bảo tồn nhưng bảo tồn không phải là giữ nguyên trạng mà phải phát huy nó. Lối văn cổ đã thay bằng lối văn hiện tại phản ảnh hiện thực cuộc sống chứ không thể lúc nào cũng “phong hoa tuyết nguyệt…” tàu lá chuối đừng có nói là “tàu tiêu”… đừng có rập khuôn theo các bậc Đường gia Trung Quốc. Tuy nhiên phải giữ cái khuôn của nó ấy là bản sắc.
Trở lại với thơ Đường trên Đất Đứng lâu nay ta vẫn hay nói về việc khen chê nếu việc chê làm cho người ta khó chịu thì việc khen cũng không phải là không có vấn đề.
Trong văn học cần có phê bình lý luận (Mãng này thường thiếu và yếu). Việc khen phải chỉ ra được cái hay của bài thơ (Như ông Châu Thạch khen bài thơ Nuôi Mẹ ở nhà thương) đã chỉ ra được cái hay của bài thơ nhưng còn cái dở thì sao? Nếu ông Châu Thạch chỉ ra cái dở nữa thì bài phê bình trở nên toàn bích. Tôi dùng hai chữ toàn bích vì rằng bài phê bình cũng là một tác phẩm có tâm huyết nếu không thì ai lại bỏ công đọc nghiền ngẫm và chịu khó ngồi vào bàn lọ mọ viết.
Nhưng đó mới là BÌNH còn PHÊ thì khó hơn và lại ít có người muốn làm vì sợ đụng chạm. Xã hội lúc nào cũng cần sự phản biện vì nó làm cho mọi thứ tốt hơn. Thơ cũng vậy!
Chỉ ra chỗ khiếm khuyết của bài thơ để tác giả rút kinh nghiệm và để cho tác phẩm sau ra đời tốt hơn để tác giả cẩn trọng hơn có trách nhiệm hơn với chữ nghĩa mình viết ra vì vậy CHÊ đúng còn quý giá hơn KHEN bừa gấp nhiều lần. Thật tình mà nói những câu KHEN như kiểu ông Toàn Phong (và một số vị khác) rằng: – bài thơ này hay ông tác giả này giỏi - chẳng có tác dụng gì chỉ làm “hư” người ta thôi.
Có một kiểu phê bình “lặng lẽ” ví dụ như chùm thơ của Ông Nguyệt Lãng mới đầu tôi thấy có bài tựa là MÙA NẤM MỐI sau đó lại thấy bỏ đi chữ MỐI. Cái này phạm đề tuy không lớn nhưng cũng thấy người phụ trách có ý tứ lắm. Đó là kiến thức về kỹ thuật là trách nhiệm của người phụ trách và thoạt nhìn người ta tưởng là do quyền của người biên tập. Nhưng không phải vậy đó là cái TÂM. Không thấy ông Nguyệt Lãng phản ứng gì (không thấy đăng ý kiến của tác giả về việc sửa ấy) có lẽ ông NL đã mặc nhiên công nhận BS Nhiệm đúng. Cũng không biết ông NL có cám ơn BS không?(nếu không thì lý do cũng dễ hiểu thôi!).
Vậy trang thơ Đường Đất Đứng cũng nên rất cần những bài phê bình thẳng thắn nó làm cho góc thơ càng ngày càng khởi sắc các tác giả ngày càng hoàn thiện mình có nhiều tác phẩm hay để cho những ai tự cho mình ở “chiếu trên” phải suy nghĩ lại và nhìn những người làm thơ Đường bằng con mắt kính trọng chứ không như ý nghĩ THƠ ĐƯỜNG là thứ “quý hiếm sắp tuyệt chủng” cần phải bảo tồn!

Thái Thúc Tiêu Tao.

(Nguồn datdung.com)

Trân văn thuyên

thơ

tôi đã đọc bài viết của anh rất hay.
làm thơ quả là công việc nặng nhọc vất vả tặng anh bài thơ sau:
ANH THI SỸ CHỊ NHÀ THƠ/
CHỈ LÀ CHÚC TỤNG CHO VỪA LÒNG NHAU/
NGHĨ TRONG VĂN NGHIỆP MÀ ĐAU/
BẠC ĐẦU THƠ VẪN NHẠT MÀU KHÓI SƯƠNG.
Chúc anh và gd vui khỏe

La Ngạc Thụy

La Ngạc Thụy

Thạch Cầu thân mến.
Cám ơn Thạch Cầu đã có lời khen. Trang WEB này chỉ là của cá nhân tôi. Cầu muốn đọc nhiều thơ Đường hãy truy cập vào datdung.com để thưởng thức thơ hay.
Tình thân

thachcau vn...

góp ý

Kính chào anh Ngạc Thủy!
Thạch Cầu đang bì bỏm tìm học tập viết Thơ Đường thì gặp bài này của anh. Thật là một tài liệu quý giá! Nó quý giá cho những người viết thơ và văn nói chung nữa anh ạ. Theo TC hiểu là anh trích lại của THÁI TÚC TIEU TAO nhưng nó trở thành một phần tài sản anh gửi làng bloggers.
Xin gửi anh lời chào trân trọng và biết ơn!