THƠ: THA LA XÓM ĐẠO - VŨ ANH KHANH

 Sau góp ý của Nhất Phượng và ý kiến của Trần Minh Tạo người đã chuyển tải bài viết "Tây Ninh - vùng đất long tiềm hổ phục" Đặng Hoàng Thái đã comment bài thơ cho ĐẤT ĐỨNG góp phần cho bài viết phong phú hơn. ĐẤT ĐỨNG XIN TẢI LÊN TRANG CHỦ  và xin cám ơn Đặng Hoàng Thái đã cung cấp bài thơ.

(MỜI XEM THÊM PHẦN CUỐI BÀI THƠ - CÓ Ý KIẾN KHÁC)


            Tha La xóm đạo    

           Vũ Anh Khanh

"Đây Tha La xóm đạo
Có trái ngọt cây lành.
Tôi về thăm một dạo
Giữa mùa nắng vàng hanh

Ngậm ngùi Tha La bảo:       

- Đây rừng xanh rừng xanh
Bụi đùn quanh ngõ vắng
Khói đùn quanh nóc tranh
Gió đùn quanh mây trắng
Và lửa loạn xây thành.

Viễn khách ơi! Hãy dừng chân cho hỏi
Nắng hạ vàng ngàn hoa gạo rưng rưng

Đây Tha La một xóm đạo ven rừng.
Có trái ngọt cây lành im bóng lá
Con đường đỏ bụi phủ mờ gót lạ
Ngày êm êm lòng viễn khách bơ vơ!
Về chi đây! Khách hỡi! Có ai chờ?
Ai đưa đón?

Xin thưa tôi lạc bước!

Không là duyên không là bèo kiếp trước
Không có ai chờ đưa đón tôi đâu!
Rồi quạnh hiu khách lặng lẽ cúi đầu
Tìm hoa rụng lạc loài trên vệ cỏ.
Nghìn cánh hoa bay ngẩn ngơ trong gió
Gạo rưng rưng nghìn hoa máu rưng rưng.
Nhìn hoa rơi lòng khách bỗng bâng khuâng
Tha La hỏi: - Khách buồn nơi đây vắng?
- Không tôi buồn vì mây trời đây trắng!

- Và khách buồn vì tiếng gió đang hờn?
Khách nhẹ cười nghe gió nổi từng cơn.
Gió vun vút gió rợn rùng gió rít
Bỗng đâu đây vẳng véo von tiếng địch:
- Thôi hết rồi! Còn chi nữa Tha La!
Bao người đi thề chẳng trở lại nhà
Nay đã chết giữa chiến trường ly loạn!
Tiếng địch càng cao não nùng ai oán
Buồn trưa trưa lây lất buồn trưa trưa
Buồn xưa xưa ngây ngất buồn xưa xưa
Lòng viễn khách bỗng dưng tê tái lạnh
Khách rùng mình ngẩn ngơ người hiu quạnh
- Thôi hết rồi! Còn chi nữa Tha La!
Đây mênh mông xóm đạo với rừng già
Nắng lổ đổ rụng trên đầu viễn khách.
Khách bước nhẹ theo con đường đỏ quạch.
Gặp cụ già đang ngắm gió bâng khuâng
Đang đón mây xa... Khách bỗng ngại ngần:
- Kính thưa cụ vì sao Tha La vắng?
Cụ ngạo nghễ cười rung rung râu trắng
Nhẹ bảo chàng: "Em chẳng biết gì ư?
Bao năm qua khói loạn phủ mịt mù!

Người nước Việt ra đi vì nước Việt
Tha La vắng vì Tha La đã biết
Thương giống nòi đau đất nước lầm than".

***

Trời xa xanh mây trắng nghẹn ngàn hàng
Ngày hiu quạnh. ờ...Ơ...Hơ... Tiếng hát
Buồn như gió lượn lạnh dài đôi khúc nhạc.
Tiếng hát rằng:
Tha La hận quốc thù
Tha La buồn tiếng kiếm.
Não nùng chưa! Tha La nguyện hy sinh
ờ... Ơ... Hơ... Có một đám Chiên lành
Quỳ cạnh Chúa một chiều xưa lửa dậy
Quỳ cạnh chúa đám Chiên lành run rẩy:
- Lạy đức Thánh Cha!
Lạy đức Thánh Mẹ!
Lạy đức Thánh Thần
Chúng con xin về cõi tục để làm dân...

Rồi... cởi trả áo tu
Rồi... xếp kinh cầu nguyện
Rồi... nhẹ bước trở về trần...
Viễn khách ơi! Viễn khách ơi!
Người hãy ngừng chân
Nghe Tha La kể nhưng mà thôi khách nhé!
Đất đã chuyển rung lòng bao thế hệ
Trời Tha La vần vũ đám mây tang
Vui gì đâu mà tâm sự?
Buồn làm chi cho bẽ bàng!
ờ... Ơ... Hơ...ờ... ơ Hơ... Tiếng hát;
Rung lành lạnh ngân trầm đôi khúc nhạc
Buồn tênh tênh não lòng lắm khách ơi!
Tha La thương người viễn khách quá đi thôi!

***

Khách ngoảnh mặt nghẹn ngào trông nắng đổ
Nghe gió thổi như trùng dương sóng vỗ.
Lá rừng cao vàng rụng lá rừng bay...
Giờ khách đi. Tha La nhắn câu này:
- Khi hết giặc khách hãy về thăm nhé!
Hãy về thăm xóm đạo
Có trái ngọt cây lành
Tha La dâng ngàn hoa gạo
Và suối mát rừng xanh
Xem đám Chiên hiền thương áo trắng
Nghe trời đổi gió nhớ quanh quanh..."

MỜI BẠN ĐỌC THAM KHẢO VÀ CHO Ý KIẾN:

Trong đoạn thơ mà Nhất Phượng nhớ thêm(qua comment)   cũng như bài thơ do Đặng Hoàng Thái cung cấp không hiểu có chính xác không? Tôi vừa tìm được bài thơ trên trang web (đường line do Nguyễn Quốc Đông hướng dẫn) thì đoạn thơ đó là:
Tiếng hát rằng Tha La giận mùa thu
Tha La hận quốc thù
Tha La hờn quốc biến
Tha La buồn viễn kiến ( chứ khg phải tiếng kiếm)
Não nùng chưa Tha La nguyện hy sinh ...

VÀ ĐOẠN THƠ:

Lạy đức Thánh Cha
lạy đức Thánh Mẹ
lạy đức Thánh Thần
Chúng con xin về cõi tục làng dân ...
(làng dân chứ không phải để làm dân)

Vậy câu nào đúng câu nào sai? Đất Đứng mong nhận được câu trả lời đúng nhất của những người quan tâm đến bài thơ.
ĐẤT ĐỨNG

ngacthuy

ngạc thụy

Những góp ý của Nhất Phượng cũng phù hợp với thực tế và quan điểm riêng anh. Thật tình sau khi nghiên cứu đọc nhiều nguồn đúng là nhiều dị bản quá. Anh chờ email của em để so sánh lần cuối sau đó sẽ công bố bài thơ (tạm cho là chính xác nhất) của anh em mình nhé!

Nhất Phượng

Bản mà La huynh nêu lấy từ trên mạng đó không thật chính xác đâu. Có nhiều chỗ nhiều từ sai lắm. Chỉ trừ một chỗ: Tha La buồn viễn kiến đáng xem xét lại. Em kg chắc từ "viễn kiến" đúng hay sai. Nhưng bản mà em đọc trên sách báo thời chưa giải phóng và đã thuộc lòng từ hồi nhỏ thì là "buồn tiếng kiếm" nhưng thú thật hồi ấy khi đọc mấy chữ này em cũng thấy hơi khó hiểu. Nên tự giải thích rằng hay đó là một cách liên tưởng của tác giả mang hơi hướm hoài cổ? ( hình ảnh chàng tráng sĩ và thanh kiếm diệt thù cứu nước trong thơ văn xưa.Chẳng hạn bài thơ đầy chất bi tráng "Mài kiếm dưới trăng" của Đặng Dung có 2 câu nổi tiếng:
Quốc thù vị phục đầu tiên bạch.
Kỷ độ long tuyền đới nguyệt ma!)
Về mấy chữ "buồn viễn kiến" thì cũng có thể đúng vì xét ra nó cũng có nghĩa và hợp lý. Tuy nhiên mấy từ này nghe có vẻ "làm chữ nghĩa" kiêu kỳ quá nó lạc điệu không phù hợp với mạch văn với hơi thở của toàn bài.
Ấy là em chỉ đoán mò thôi là cảm nhận chủ quan thôi kg dám cho là mình đúng nhất. Nên La huynh và chư vị có thể tìm kiếm thêm.Có gì hay thì cho nghe ké với.

Nhất Phượng

Xí quên! Giờ tui mới sực nhớ. Đoạn thơ trên vẫn còn thiếu một câu. Nguyên văn như vầy:
Tiếng hát rằng:
Tha La giận mùa thu
Tha La hận quốc thù
Tha La hờn quốc biến
Tha La buồn tiếng kiếm
Như vậy mới đúng và đủ.

Nhất Phượng

Bài thơ của Thái đưa lên tương đối đầy đủ và chính xác. Có điều tựa bài thơ chính xác hơn thì hình như là "Hận Tha La" chớ không phải "Tha La xóm đạo". Và hình như còn thiếu một câu ở đoạn gần cuối:

...Tiếng hát rằng:
Tha La giận mùa thu
Tha La hận quốc thù

Và một câu ở đoạn cuối nếu tui nhớ kg lầm thì là
Nghe gió rít (kg phải thổi) như trùng dương sóng vỗ
(Kg biết tui nhớ có chính xác kg?)
Về tác giả Vũ Anh Khanh tui chỉ có thể nói sơ sơ: ổng cùng thời với Dương Tử Giang Thẩm Thệ Hà... Sinh năm 1926 (bằng tuổi... tía tui) và chết trẻ (30 tuổi)

NQD

thư

tài liệu về ThaLa có thể truy cập bên đường link nầy rất phong phú cho người muốn nghiên cứu về đất nước con người TN
http://take2tango.com/default.aspx?display=584

ngacthuy

Gửi Trần Minh Tạo

Anh đang lang thang trên mạng tìm cho rõ hoàn cảnh ra đời của bài thơ cũng như cuọcđời của Vũ Anh Khanh. Vì đề nghị của TMT mang tầm vóc lớn quá. Phải có đủ tư liệu mới thuyết phục được những người có trách nhiệm. Ý Tạo rất đáng quan tâm. Anh sẽ cố gắng. Tình thân.

TMT

bài thơ ca ngợi kháng chiến yêu thương đất nước đang ở vào cảnh chiến tranh ly loạn .Bài "người em xóm đạo "có khi tình yêu quê hương và ngợi ca kháng chiến không đạt bằng bài này."Lạy đức thánh cha/lạy đức thánh mẹ/chúng con xin về cõi tục làm dân" là "cởi cà sa khoác chiến bào"thời "lửa dậy:ắt là cuộc kháng chiến chống Pháp năm 1945 chứ gì!Em thấy có khi còn "phe mình"hơn nữa đấy chứ !

ngacthuy

Gửi Trần Minh Tạo

Tư liệu về Vũ Anh Khanh còn bỏ ngõ. Đang cập nhật lại. Vấn đề là bài thơ còn nhiều nghi vấn về tư tưởng. Phổ biến phải thận trọng.

tran minh tao

La tiên sinh thân mến !Mới đây khi Nguyễn Trọng Tạo(hay Vương Trọng gì đó) làm một bài thơ về mấy cô gái hy sinh ở ngả ba Đồng Lộc thì bài thơ ấy được tạc đá dựng bia kề bên mộ của mấy cô tạo thành một giá trị có nhiều ý nghĩa các mặt cho hiện tại lẫn dài lâu.Bài thơ Tha La Xóm Đạo này theo em có khi Đ Đ đề xuất với vị linh mục cùng họ đạo nơi đây làm một điều tương tự như vậy ắt là cực kỳ hay hay nhiều mặt lắm cho đạo lẫn cho đời;có khi từ đấy mà tạo được một điểm du lịch đặc sắc mới cho Tây Ninh đó.Bài thơ này quá hay về nhiều mặt (có thua gì "màu tím hoa sim" đâu) được phổ nhạc tân nhạc cổ mấy mươi năm qua ai cũng biết và yêu nó.Rõ ràng nó là một di tích lịch sử phi vật thể thời mất nước và kháng chiến chưa xa của Tha La xóm đaọ nói riêng và Tây Ninh nói chung ;còn Vũ Anh Khanh đương nhiên đã là một vốn quý của Tây Ninh rồi.Quý quá chứ còn gì nữa! Có mỏ vàng mà không chịu khai thác.Chúa đang chờ ban phúc lành cho Đ Đ đó!Còn gì nữa mà không biến Tha La xóm đạo ngày nay ở Tây Ninh thành một mảnh đất thơ mảnh đất lịch sử Công Giáo và Dân tộc cùng yêu nước và kháng chiến đi;còn gì nữa mà không biến bài thơ này thành niềm tự hào cho bà con Tây Ninh ngày nay đi hởi La tiên ông Đ Đ kiêm trưởng ban hoằng pháp văn học nghệ thuật của xứ Tây Ninh !?

ngacthuy

ngacthuy

Lâu quá Quóc Đông mới comment cho ĐẤT ĐỨNG và cung cấp cho độc giả thêm thông tin về Vũ Anh Khanh. Cám ơn nhiều. Thân mến.