THƠ: THA LA XÓM ĐẠO - VŨ ANH KHANH

 Sau góp ý của Nhất Phượng và ý kiến của Trần Minh Tạo người đã chuyển tải bài viết "Tây Ninh - vùng đất long tiềm hổ phục" Đặng Hoàng Thái đã comment bài thơ cho ĐẤT ĐỨNG góp phần cho bài viết phong phú hơn. ĐẤT ĐỨNG XIN TẢI LÊN TRANG CHỦ  và xin cám ơn Đặng Hoàng Thái đã cung cấp bài thơ.

(MỜI XEM THÊM PHẦN CUỐI BÀI THƠ - CÓ Ý KIẾN KHÁC)


            Tha La xóm đạo    

           Vũ Anh Khanh

"Đây Tha La xóm đạo
Có trái ngọt cây lành.
Tôi về thăm một dạo
Giữa mùa nắng vàng hanh

Ngậm ngùi Tha La bảo:       

- Đây rừng xanh rừng xanh
Bụi đùn quanh ngõ vắng
Khói đùn quanh nóc tranh
Gió đùn quanh mây trắng
Và lửa loạn xây thành.

Viễn khách ơi! Hãy dừng chân cho hỏi
Nắng hạ vàng ngàn hoa gạo rưng rưng

Đây Tha La một xóm đạo ven rừng.
Có trái ngọt cây lành im bóng lá
Con đường đỏ bụi phủ mờ gót lạ
Ngày êm êm lòng viễn khách bơ vơ!
Về chi đây! Khách hỡi! Có ai chờ?
Ai đưa đón?

Xin thưa tôi lạc bước!

Không là duyên không là bèo kiếp trước
Không có ai chờ đưa đón tôi đâu!
Rồi quạnh hiu khách lặng lẽ cúi đầu
Tìm hoa rụng lạc loài trên vệ cỏ.
Nghìn cánh hoa bay ngẩn ngơ trong gió
Gạo rưng rưng nghìn hoa máu rưng rưng.
Nhìn hoa rơi lòng khách bỗng bâng khuâng
Tha La hỏi: - Khách buồn nơi đây vắng?
- Không tôi buồn vì mây trời đây trắng!

- Và khách buồn vì tiếng gió đang hờn?
Khách nhẹ cười nghe gió nổi từng cơn.
Gió vun vút gió rợn rùng gió rít
Bỗng đâu đây vẳng véo von tiếng địch:
- Thôi hết rồi! Còn chi nữa Tha La!
Bao người đi thề chẳng trở lại nhà
Nay đã chết giữa chiến trường ly loạn!
Tiếng địch càng cao não nùng ai oán
Buồn trưa trưa lây lất buồn trưa trưa
Buồn xưa xưa ngây ngất buồn xưa xưa
Lòng viễn khách bỗng dưng tê tái lạnh
Khách rùng mình ngẩn ngơ người hiu quạnh
- Thôi hết rồi! Còn chi nữa Tha La!
Đây mênh mông xóm đạo với rừng già
Nắng lổ đổ rụng trên đầu viễn khách.
Khách bước nhẹ theo con đường đỏ quạch.
Gặp cụ già đang ngắm gió bâng khuâng
Đang đón mây xa... Khách bỗng ngại ngần:
- Kính thưa cụ vì sao Tha La vắng?
Cụ ngạo nghễ cười rung rung râu trắng
Nhẹ bảo chàng: "Em chẳng biết gì ư?
Bao năm qua khói loạn phủ mịt mù!

Người nước Việt ra đi vì nước Việt
Tha La vắng vì Tha La đã biết
Thương giống nòi đau đất nước lầm than".

***

Trời xa xanh mây trắng nghẹn ngàn hàng
Ngày hiu quạnh. ờ...Ơ...Hơ... Tiếng hát
Buồn như gió lượn lạnh dài đôi khúc nhạc.
Tiếng hát rằng:
Tha La hận quốc thù
Tha La buồn tiếng kiếm.
Não nùng chưa! Tha La nguyện hy sinh
ờ... Ơ... Hơ... Có một đám Chiên lành
Quỳ cạnh Chúa một chiều xưa lửa dậy
Quỳ cạnh chúa đám Chiên lành run rẩy:
- Lạy đức Thánh Cha!
Lạy đức Thánh Mẹ!
Lạy đức Thánh Thần
Chúng con xin về cõi tục để làm dân...

Rồi... cởi trả áo tu
Rồi... xếp kinh cầu nguyện
Rồi... nhẹ bước trở về trần...
Viễn khách ơi! Viễn khách ơi!
Người hãy ngừng chân
Nghe Tha La kể nhưng mà thôi khách nhé!
Đất đã chuyển rung lòng bao thế hệ
Trời Tha La vần vũ đám mây tang
Vui gì đâu mà tâm sự?
Buồn làm chi cho bẽ bàng!
ờ... Ơ... Hơ...ờ... ơ Hơ... Tiếng hát;
Rung lành lạnh ngân trầm đôi khúc nhạc
Buồn tênh tênh não lòng lắm khách ơi!
Tha La thương người viễn khách quá đi thôi!

***

Khách ngoảnh mặt nghẹn ngào trông nắng đổ
Nghe gió thổi như trùng dương sóng vỗ.
Lá rừng cao vàng rụng lá rừng bay...
Giờ khách đi. Tha La nhắn câu này:
- Khi hết giặc khách hãy về thăm nhé!
Hãy về thăm xóm đạo
Có trái ngọt cây lành
Tha La dâng ngàn hoa gạo
Và suối mát rừng xanh
Xem đám Chiên hiền thương áo trắng
Nghe trời đổi gió nhớ quanh quanh..."

MỜI BẠN ĐỌC THAM KHẢO VÀ CHO Ý KIẾN:

Trong đoạn thơ mà Nhất Phượng nhớ thêm(qua comment)   cũng như bài thơ do Đặng Hoàng Thái cung cấp không hiểu có chính xác không? Tôi vừa tìm được bài thơ trên trang web (đường line do Nguyễn Quốc Đông hướng dẫn) thì đoạn thơ đó là:
Tiếng hát rằng Tha La giận mùa thu
Tha La hận quốc thù
Tha La hờn quốc biến
Tha La buồn viễn kiến ( chứ khg phải tiếng kiếm)
Não nùng chưa Tha La nguyện hy sinh ...

VÀ ĐOẠN THƠ:

Lạy đức Thánh Cha
lạy đức Thánh Mẹ
lạy đức Thánh Thần
Chúng con xin về cõi tục làng dân ...
(làng dân chứ không phải để làm dân)

Vậy câu nào đúng câu nào sai? Đất Đứng mong nhận được câu trả lời đúng nhất của những người quan tâm đến bài thơ.
ĐẤT ĐỨNG

ngacthuy

NGACTHUY

Thân gửi Trần Thy Lệ Chi và Dương Hoàng:
Cám ơn các anh ghé thăm Đất Đứng và đóng góp nhiều ý kiến và tư liệu quý báu. Đặc biệt anh Trần Thy cung cấp nhiều tư liệu về tác giả Vũ Anh Khanh. Đất Đứng đang nghiên cứu so sánh và biên tập lại tất cả những ý kiến và tư liệu liên quan đến bài thơ Tha La xóm đạo thành bài nghiên cứu để cung cấp cho đọc giả gần xa hiểu một cách khái quát và tập trung hơn. Đất Đứng mong nhận thêm nhiều tư liệu hơn nữa để tập hợp thật đầy đủ. Tình thân

dương hoàng

Bài thơ Tha La Xóm Đạo được đến hai nhạc sĩ phổ nhạc tân đó là Dzũng Chinh và Sơn Thảo.Bài quen thuộc hơn nửa thế kỷ qua ai cũng biết là của Sơn Thảo "đây Tha la đây sớm đạo tiêu điều đây rừng xanh bụi đùn quanh mây trắng ..."

Lệ Chi-nhà giáo hưu trí

Nguyễn Tường Tam là một trong những lãnh tụ của Quốc Dân Đảng từng theo Tàu Tưởng vào Miền Bắc Diệt cộng cầm Hồ vào tháng 9 năm 1945 và sau đó bị cách mạng xử trí mà giờ đây tác phẩm văn chương Gió Đầu Mùa của ông với tư cách là nhà văn Thạch Lam đã được nhà nước cho in lại và người mua ào ào thì bài thơ Tha La Xóm Đạo của nhà thơ Vũ Anh Khanh này nào có ăn thua gì dù thân thế ông chẳng biết có giống Nguyễn tường Tam hay không.Hay như thượng thư Phạm Quỳnh cũng vậy mà tác phẩm của nhà văn hóa` Phạm Quỳnh nhà nước cũng cho in lại ào ào. Mới hay bức tranh đẹp không phải do tác giả của nó có thân thế đẹp mà tự nơi khung cảnh của quê hương mình vốn là đẹp mà thôi.

tranthy

thư

góp vui một vài chữ nhé về nhà thơ VAK
Vũ Anh Khanh :
Từ các tài liệu rất ít ỏi còn sót lại được biết Vũ Anh Khanh tên thật là Võ Văn Khanh sanh năm 1926 tại Mũi Né quận Hải Long tỉnh Bình Thuận. Ngoài bút hiệu trên ông còn ký tên Vương Ấu Khương khi viết truyện ngắn “ Mắt xanh sống vẫn lầm than bụi đời” đăng trên tờ Xuân VN vào Tết năm 1951.. Sách của ông không nhiều vì cuộc sống của nhà văn ngắn ngủi hơn nữa trong lúc văn thi tài đang lên như diều gặp gió thì năm 1950 ông đột ngột từ bỏ thành đô hoa lệ sau một chuyến viếng thăm Tha La xóm đạo một làng quê êm đềm thơ mộng như chính quê hương Mũi Né của ông với những rặng dừa xanh ẻo lã chạy song song với đồi cát trùng trùng ngày tháng nép mình ôm ấp biển xanh

Cũng từ đó ông bỏ tất cả để dấn thân vào cuộc kháng chiến chống Pháp đang bùng nổ dữ dội khắp nước dù đang là một nhà văn độc nhất tại Nam Kỳ có nhiều sách bán chạy như chuyện dài BẠC XÍU LÌN được Tiếng Chuông xuất bản năm 1949 chỉ trong 2 tháng đã bán hết 10.000 cuốn sau đó phải tái bản nhiều lần vẫn không cung ứng nhu cầu của người ái mộ. Nói chung theo giáo sư Nguyễn văn Sâm viết trong “ Văn Chương Nam Bộ và cuộc kháng Pháp 1945-1950 thì hầu hết tác phẩm của Vũ Anh Khanh rất có giá trị và tiêu biểu trong dòng văn chương đấu tranh thời đó dù là thơ như CHIẾN SĨ HÀNH (Tân VN Sài Gòn 1949) Truyện dài NỮA BỒ XƯƠNG KHÔ gồm 2 tập (Tân VN Sài Gòn 1949) CÂY NÁ TRẮC (Tân Việt Sài Gòn 1947) truyện ngắn NGŨ TỬ TƯ (Tân VN Sài Gòn 1949) ÐẦM Ô RÔ (Tiếng Chuông Sài Gòn 1949) SÔNG MÁU ( Tiếng Chuông Sài Gòn 1949) và BÊN KIA SÔNG ( Tân VN Sài Gòn 1949).Riêng bài thơ Tha La Xóm Ðạo của ông sau này được nhạc sĩ Dũng Chinh tên thật là Nguyễn văn Chính cũng là người Phan Thiết phổ nhạc và rất được mọi người ưa thích nhất là qua giọng hát truyền cảm tha thiết trầm buồn của nam ca sĩ Anh Khoa cũng là người Bình Thuận. Ngoài ra soạn giả cải lương nổi tiếng Viễn Châu cũng đã mượn ý của Vũ Anh Khanh để viết tình khúc tân cổ giao duyên “ Tha La xóm đạo”.

ngacthuy

ngacthuy

Gửi Nhất Phượng.
Anh cũng hiểu tầm quan trọng của việc đưa vấn đề lên blogs. Như anh đã comment trả lời cho TMT chưa thể thực hiện nhất là về tác giả. Cám ơn có lời nhắc nhỡ. Thân mến.

Nhất Phượng

Bài Hận Tha La đã mail cho La huynh rồi. Có nhận được chưa? Còn phần tác giả VAK như đã nói trong mail vì thân thế có những điều tế nhị nên phổ biến trong thời điểm này có lẽ là không thích hợp .

ngacthuy

ngacthuy

Gửi Quốc Đông
Tài liệu mà Quốc Đông email anh chưa sử dụng tới còn nghiên cứu lại vì còn vướng về tư tưởng như Đông nói cần nhận định cân nhắc. Những câu anh trích là từ bài thơ anh tìm ra trên đường line: tacke2tango.com. Cám ơn Đông đã cung cấp thêm tư liệu và có lời nhắc nhở. Cũng như ý kiến anh đã comment ở phần trên khi trả lời cho Trần Minh Tạo. Đất Đứng mong được cung cấp thêm tư liệu để làm sáng tỏ ý nghĩa tích cực của bài thơ nổi tiếng từ những năm 50 của thế kỷ trước.

nguyenquocdong

gửi anh LNT

tư liệu đưa cho anh nhưng anh trích sai rồi coi lại ( trong bài là từ tiếng kiếm...và từ làm dân...chứ ko phải viễn kiến và làng dân anh nên sửa lại cho đúng vb để khỏi hiểu lầm ) Xin nói thêm nhà thơ VAK có những vấn đề về lịch sử nên cần nhận định cân nhắc....

TÂY NINH CỐ XỨ

VỀ MẶT VĂN HÓA TINH THẦN NGƯỜI TÂY NINH CHÚNG TA NÊN KIÊU HÃNH 4 ĐIỀU.1/LÀ TRUNG ƯƠNG THÁNH ĐỊA CỦA MỘT TÔN GIÁO CÓ TRIỆU TRIỆU TÍN ĐỒ TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC 2/CÓ NÚI BÀ ĐEN THỜ LINH SƠN THÁNH MẪU PHẢN ÁNH TINH THẦN BÌNH ĐẲNG TÔN TRỌNG NỮ QUYỀN CÓ CHẤT TỪ BI BÁC ÁI HIỀN LÀNH VÀ TẠO DỰNG SINH SÔI CỦA NỮ TÍNH;GÓP PHẦN ĐỐI KHÁNG LẠI VĂN HÓA NHO GIÁO ĐẦY NAM GIỚI TÍNH THÔ BẠO HÀ KHẮC ÁP BỨC NHÂN TÍNH NHÂN TÌNH TÌNH CẢM TỰ NHIÊN CỦA CON NGƯỜI CỦA TÀU NHO TRUYỀN SANG NƯỚC TA VÀO THỜI BẮC THUỘC 3/CÓ THA LA XÓM ĐẠO VỚI BÀI THƠ THA LA XÓM ĐẠO NỔI TIẾNG CỦA NHÀ THƠ VŨ ANH KHANH NÓ LÀM XAO XUYẾN RUNG ĐỘNG TÂM HỒN BAO TRIỆU CON NGƯỜI XUYÊN THẾ KỶ VÀ ĐẾN NAY CHƯA DỨT 4/CÓ ĐỀN THỜ QUAN LỚN TRÀ VÔNG VÀO THỜI ĐẦU TIÊN DỰNG NƯỚC Ở ĐẤT TÂY NINH NGÀY NAY NÓ PHẢN ÁNH LÒNG YÊU NƯỚC VÀ TINH THẦN KIÊN CƯỜNG BẢO VỆ BỜ CÕI CỦA NGƯỜI TÂY NINH.

Ngô Thị Tuyết Xuân

Theo hướng dẫn của NQD tôi cũng đã tìm được những điều cần tìm.Theo đó "tiếng kiếm" và "làm dân"chứ không phải là"viễn kiến"và "làng dân".Và theo tôi "tiếng kiếm"và "làm dân"là phù hợp với mạch ý mạch tình của bài thơ hơn."tiếng kiếm"là ẩn dụ nghệ thuật về "chiến tranh ly loạn "còn "làm dân" là một thủ pháp nghệ thuật liên văn bản với một truyện ngắn nổi tiếng bấy giờ là Tục Lụy:vì những tình cảm mang tính trần gian muôn thưở xuất phát từ nhân bản tính sâu xa cận mật nơi con người đối với chồng và con mà một tiên nữ nọ đã chấp nhận rời bỏ đôi cánh tiên của mình không bay về trời nữa đành chịu làm người trần gian...Xét ra "làm dân" trong văn cảnh hẹp và rộng của bài thơ là một ý thơ đầy nước mắt :Thực dân Pháp lúc ấy ở khía cạnh tôn giáo mà nhìn là ân nhân của Tha La xóm đạo nhưng ở khía cạnh Dân Tộc Đất nước thì lại là kẻ thù:người Tha La bấy giờ cũng như chính tác giả của nó trong hiện thực đã chọn con đường đi theo dân tộc mình để kháng chiến chống lại Pháp mà thôi.Một bi kịch lương tâm đã diễn ra trong hồn người công giáo Tha La lúc ấy giữa một bên "hiếu"và một bên "tình" và họ đã xin được phụ Tình mà đi theo Hiếu...Nếu cảm nhận bài thơ Tha La xóm Đạo này trong khung cảnh những ngày Pháp bắt đầu tái chiếm Nam Bộ-Tây Ninh (mùa thu ngày 21/9/1945) trong khung cảnh các Đảng phái thời ấy đang liên hiệp trong một chính phủ để cùng nhau chống giặc Pháp xâm lược lần 2 thì bài thơ này quả là rất đáng trân trọng:tình cảm yêu nước đặt lên trên những liên hệ lợi ích về tôn giáo với nước Pháp cũng như người Pháp lúc ấy .Giờ đây "yêu nước"và "kính chúa"là yêu cầu tối thiểu cho người công giáo Việt Nam nói chung và người có đạo ở Tha La nói riêng;nhưng bài thơ này theo tôi đã nói lên một tình cảm và một ý tưởng còn hơn cả yêu cầu ấy nữa: đó là yêu nước xong rồi thì mới kính chúa;hiếu thuận với cha mẹ xong thì mới tính tới tình ái yêu đương.Có lẽ tới một lúc nào đó mà chắc không lâu Tha La Xóm Đạo sẽ được nhìn nhận và đánh giá lại đúng với những gì nó có đúng với những gì làm cho nó từng được hàng triệu triệu người yêu thương hàng chục năm qua.Lại thêm theo tôi đứng về mặt tầm vóc tình cảm và tư tưởng mà nói bài thơ Tha La Xóm Đạo này có khi còn hơn cả Màu Tím Hoa Sim nữa mà bài thơ MTHS thì đã được "cởi trói" và "hồi sinh" lại từ lâu rồi...;do vậy trong thời điểm này có khi Đ Đ Tây Ninh nên tìm đến Tha La Xóm đạo trên đất Trảng Bàng ngày nay để hỏi thăm gốc gác cùng con cháu của nhà thơ Vũ Anh Khanh này hiện thời đang ở đâu là vừa...!